Landschap is de beste metafoor voor democratie, sinds de machine

De natuur verandert in rap tempo. Maar niet alleen de natuur; ook ons denken over de natuur evolueert en daarmee onze cultuur. Met zijn boek Natuur is te-veel mens wil Paul Roncken, doctor in de landschapsarchitectuur en gastonderzoeker aan Wageningen Universiteit, werkzaam bij het expertisecentrum gebiedsgewijs (RVO) en tot voor kort directeur van NatuurCollege, zijn lezers aanzetten zelf na te denken over hun relatie met de natuur – als mens. Met als uitdagend uitgangspunt de stelling dat wij niet eerder zo verbonden zijn geweest met natuur.

In een interview met Roelof Kleis (RESOURCE magazine) gaf hij antwoord op een aantal vragen:

Wie wil je bereiken met dit boek?

‘Het is bedoeld voor twintigers en dertigers die geïnteresseerd zijn in poëzie en filosofie. Die groep groeit en is cultureel breed. Ze zijn gericht op precieze taal en de moeilijker filosofen die ze zelf ook willen lezen. Deze nieuwe generatie wil diepgang. Ze willen geen oppervlakkige gesprekken. Het moet ergens over gaan. De taal is begrijpelijk, maar de ideeën gaan diep. Daar mag je wel even over doen. Dat heb ik ook gedaan. Er zit ook tegenstelling in en dat is niet erg. De kern van filosofie is het niet-weten, het bevragen. We zijn veel te goed in antwoorden geven.’

Eigenlijk vind je het woord natuur maar niks. Waarom roep je op alternatieve woorden te bedenken?

‘Natuur is een vrij recent filosofisch begrip. Je moet er wel filosofisch over denken, want je probeert dingen te beschrijven die ongezien zijn: leven, patronen, evolutie. Maar door het zo precies aan te wijzen, help je iets dat er altijd al was ook om zeep. Inheemse volkeren kennen het begrip natuur niet. Zij lijken iets te weten wat wij al vergeten zijn. Zij hebben het over iets dat wij vertalen als natuur, maar zo noemen ze het niet. Het grote verschil is: wij bezien de natuur van buitenaf, zij staan er middenin. Dat moeten wij op een bepaalde manier ook weer leren. We kunnen leren inheems te worden.’ 

De makers van het boek

auteur en initiatiefnemer

Paul A. Roncken – paulroncken.nl
redactie Kirsten Kievit – noordboek.nl
illustraties Erik Odijk – erikodijk.nl
tekstredactie Ingmar Heytze – ingmarheytze.nl
boekontwerp akkie bosje – akkiebosje.nl

en filmer Zhen Ming Ng – babyPRO

PODCAST en YOUTUBE

16 Questions about nature

What if a question could change how you see the world?

We asked 14 people on the streets of Nijmegen a series of questions about nature, community and what it means to be human.

ACHTERGROND

Paul Roncken is opgeleid als landschapsarchitect (1996 Wageningen Universiteit) en wetenschapper (PhD 2018). Als assistent professor (2001-2022) heeft hij het master-bachelor onderwijs van landschapsarchitectuur aan Wageningen Universiteit helpen ontwikkelen. Als provinciaal bouwmeester van Utrecht (2015-2023) en als directeur van NatuurCollege (2020-2026) zette hij zich in voor duurzame veranderingen in het Nederlands landschap als gedeelde ruimte voor mens en natuur. Zijn werk kenmerkt zich door het verbinden van cultuur, wetenschap en dialoogvoering. Burgers, bestuurders, experts en kunstenaars gezamenlijk onderzoek laten doen naar nieuwe vormen van eigenaarschap, beleving en betekenisgeving.

Paul is ook actief als dagvoorzitter, dialoog begeleider, schrijver en deelt zijn inzichten in wetenschappelijke en professionele tijdschriften, boeken en podcasts/video’s. Verbonden als gastonderzoeker aan de Forest and Nature Conservation Policy Group, Wageningen University & Research.